• Home
  • »
  • News
  • »
  • national-international
  • »
  • Explained: ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗದಿಂದ ದೂರದೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಮತ ಹಾಕುವ ಅವಕಾಶ: 'ಹೊಸ ಮಷೀನ್​' ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆಷ್ಟು ಗೊತ್ತು?

Explained: ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗದಿಂದ ದೂರದೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಮತ ಹಾಕುವ ಅವಕಾಶ: 'ಹೊಸ ಮಷೀನ್​' ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆಷ್ಟು ಗೊತ್ತು?

ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ

ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ

ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತಯಂತ್ರದಿಂದ ಮತದಾನ ಮತ್ತು ಮತ ಎಣಿಕೆ ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅದರ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಕಳಂಕ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಈಗ ಇದರ ಭಾಗ-2 ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವಲಸಿಗರಿಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆರ್‌ವಿಎಂ ಯೋಜನೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಮುಂದೆ ಓದಿ ...
  • News18 Kannada
  • Last Updated :
  • Bangalore [Bangalore], India
  • Share this:

ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಅನೇಕ ಜನರು ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆಯಿಂದ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಾದರೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮತದಾರರು ಮಾತ್ರ ಮತ (Voting) ಚಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯಾಣದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಅಭಾವ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಇಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 50-60ರಷ್ಟು ಮತದಾನವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ (Election Commission) ಸವಾಲಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಆಯೋಗ ಹೊಸ ‘ಯಂತ್ರ’ದ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಹೌದು, ತಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ವಲಸೆ ಮತದಾರರಿಗಾಗಿ 'ರಿಮೋಟ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವೋಟಿಂಗ್ ಮೆಷಿನ್' ಅಂದರೆ RVM (Remote Electronic Voting Machine) ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಆರಂಭವಷ್ಟೇ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಮುನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಜನವರಿ 16 ರಂದು ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕರು ಈ ಯಂತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲಿದ್ದಾರೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಈ ಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ಮನೆಯಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದವರ ಹಣ ಉಳಿತಾಯವಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಮತದಾನದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.


ಹಿಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಬ್ಯಾಲೆಟ್​ ಪೇಪರ್​ಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು, ನಂತರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮತಯಂತ್ರಗಳು ಬಂದವು. ಈ ನಡುವೆ ಇವಿಎಂ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಕಗಷಗಳು ಮಾಡಿವೆ ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ದೋಷವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದೀಗ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್‌ವಿಎಂ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲಿದೆ. ಪ್ರಯೋಗ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದು.


ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: DK Shivakumar: ವೋಟರ್ ಐಡಿ ಅಕ್ರಮದ ಪಿತಾಮಹ ಅವರೇ, ಇದೆಲ್ಲಾ ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವಾ? ಡಿಕೆ ಶಿವಕುಮಾರ್


ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಿಹಾರದ ಕತಿಹಾರ್, ಪುರ್ನಿಯಾ, ಅರಾರಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಅಥವಾ ಬಂಗಾಳ, ತ್ರಿಪುರಾ ಜನರು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಮತದಾನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಿ, ಈ ಕಾರ್ಯವು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ದೂರದ ಮತಗಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಯಾದ ಮತಗಳನ್ನು ಎಣಿಕೆ ಮಾಡಿ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇವಿಎಂನಂತೆ ಆರ್‌ವಿಎಂ ಅನ್ನು ದೃಢವಾದ ಮತ್ತು ದೋಷಮುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.


RVM ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಮೂಲಕ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಾ?


ಇಮೇಲ್, ವಾಟ್ಸಾಪ್‌ನಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯ ಈಗಾಗಲೇ ಇದೆ, ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಎಲ್ಲಿಂದಲಾದರೂ ಕೆಲವು ಸಂದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. ಈ RVM ನಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಯಾವುದಾದರೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರಾ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಿದೆ. ಹೀಗಾದರೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು. ಬಹುಶಃ ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆಯೋಗವು ಅದನ್ನು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಮೂಲಕ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.


ಆರಂಭಿಕ ಮಾದರಿ ಸಿದ್ಧ


ಇದೀಗ ಆರಂಭಿಕ ಮಾದರಿಯು ಆಯೋಗ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ. ಪಾಲುದಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಮಾದರಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮುಂದಿನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು 'ರಿಮೋಟ್ ವೋಟಿಂಗ್' ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತು ಪೇಪರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪಕ್ಷಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ.


ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ದೆಹಲಿ ಮತಗಟ್ಟೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಸುಳ್ಳಾಗಲಿವೆ, ಬಿಜೆಪಿ 48 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ದಾಖಲಿಸಲಿದೆ; ಸಂಸದ ಮನೋಜ್ ತಿವಾರಿ


ರಿಮೋಟ್ ಮತದಾನದ ಕುರಿತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಯೋಜನೆ


1. ಒಂದು 'ರಿಮೋಟ್' ಮತಗಟ್ಟೆ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ 72 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 'ರಿಮೋಟ್ ಮತದಾನ' ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.


2. ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮತದಾರರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ತಮ್ಮ ತವರು ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.


3. ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಂಪನಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.


karnataka vidhana sabha general election constituency profile hebbal bengaluru city
ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ


ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಎಲ್ಲಾ ಎಂಟು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು 57 ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಜನವರಿ 16 ರಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಯೋಗದ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುತ್ತಾರೆ. ವಲಸಿಗ ಮತದಾರರಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಮತದಾನ ವಿಧಾನದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಜನವರಿ 31 ರೊಳಗೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲು ಎಲ್ಲಾ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಆಯೋಗವು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. ಯಾರನ್ನು ದೇಶೀಯ ವಲಸಿಗ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮಾದರಿ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆಯ ನಿಯಮಗಳೇನು, ಮತದಾನದ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಮತದಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಪೋಲಿಂಗ್ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳು, ರಿಮೋಟ್ ಮತದಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಸವಾಲುಗಳು ಮತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಯೋಗವೇ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದೆ.


ಕೆಲವು ಜನರು ತಾವು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವಲಸಿಗರು ತಮ್ಮ ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದ ಬಳಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಯೋಗದ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಪದೇ ಪದೇ ವಾಸಸ್ಥಳ ಬದಲಾವಣೆ, ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಅಥವಾ ತವರು ಊರಿನ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆಯಬಾರದು ಎಂದು ಜನರು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿ.ದಾಗಿ ಮತದಾನದಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.


ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಲವು ಸವಾಲು


ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು RVM ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕೂಡ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷ ಹೇಳಿದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವುದನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜೈರಾಮ್ ರಮೇಶ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.


ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮತಯಂತ್ರ ರದ್ದು


ತಮ್ಮ ಮತಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಮತದಾರರು ನಂಬದ ಕಾರಣ 2009ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮತಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮತದಾನ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಆರ್‌ವಿಎಂ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ರಮೇಶ್, “ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಇವಿಎಂಗಳು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಆಗ ಅನುಮಾನಗಳು ಬರಬಹುದು. ಇದು ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.


ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Karnataka Politics: ಸಚಿವ ವಿ ಸೋಮಣ್ಣ ಮನೆಗೆ ರೌಡಿಶೀಟರ್​ ನಾಗ ಎಂಟ್ರಿ! ಗ್ಯಾಂಗ್​ ಜೊತೆ ಬಂದ ಡಾನ್ ಯಾರು?


ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೀಗಿದೆ


* ದೂರದೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರು ಈ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅಥವಾ ಆಫ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಮತದಾರರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅವರ/ಆಕೆಯ ತವರು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಹು-ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೂರದ ಮತದಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು.
* ಮತದಾರರ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ ಅವರ ಚುನಾವಣಾ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ರಿಮೋಟ್ ಮತದಾರರು RVM ಮತ್ತು ಡೈನಾಮಿಕ್ ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಪ್ರದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಕಾರ್ಡ್ ರೀಡರ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Published by:Precilla Olivia Dias
First published: