Naval Ensign: ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇನ್ಮೇಲೆ ಹೊಸ ನೌಕಾಧ್ವಜ! ಸಮುದ್ರದೆಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಲಿದೆ ಕೀರ್ತಿ ಪತಾಕೆ

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಗತಕಾಲವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ಹೊಸ ನೌಕಾ ಧ್ವಜದ ಅರ್ಥವೇನು? ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೊಸ ನೌಕಾಧ್ವಜ ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ್ದು? ಎಲ್ಲ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಹೊಸ ನೌಕಾಧ್ವಜ

ಹೊಸ ನೌಕಾಧ್ವಜ

  • Share this:
ದೇಶದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ವಿಮಾನ ವಾಹಕ ನೌಕೆ INS ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಅನ್ನು (INS Vikrant) ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಹೊಸ ಧ್ವಜವನ್ನು (Flag) ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. INS ವಿಕ್ರಾಂತ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಕೊಚ್ಚಿಯ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಗತಕಾಲವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ಹೊಸ ನೌಕಾ ಧ್ವಜವನ್ನು (Naval Ensign) ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಹೊಸ ಧ್ವಜವು ಶ್ರೀಮಂತ ಭಾರತೀಯ ಕಡಲ ಪರಂಪರೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. 

ನೌಕಾ ಧ್ವಜ ಎಂದರೇನು
ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ನೌಕಾ ಧ್ವಜವನ್ನು ನೌಕಾ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳ ಮೇಲೆ, ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ವಾಯು ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಲ ಸಂಬಂಧ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಧ್ವಜವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾ ಧ್ವಜವನ್ನು ನಿಶಾನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ ಗುರುತು ಎಂದರ್ಥವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶದ ನೌಕಾಪಡೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು ಆ ದೇಶದ ಧ್ವಜದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯುಎಸ್ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಧ್ವಜವು ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅನೇಕ ಇತರ ನೌಕಾಪಡೆಗಳು ತಮ್ಮ ಯುದ್ಧ ಹಡಗುಗಳಿಂದ ಬಳಸಲಾಗುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನೌಕಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾ ದಳ
ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಚಿಹ್ನೆಯು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಗತಕಾಲದಿಂದಲೂ ತನ್ನ ಮೂಲ ನೆಲೆಯನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ನೌಕಾಪಡೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಿಹ್ನೆಯು ಸಮತಲ ಮತ್ತು ಲಂಬವಾದ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಿಳಿ ಧ್ವಜವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ಪಟ್ಟೆಗಳ ಛೇದಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ನಲ್ಲಿ (ಆಯತಾಕಾರದ ಲಾಂಛನವಾಗಿದ್ದು, ಧ್ವಜದ ಮೇಲಿನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ) ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. 1879 ರಿಂದ 1892 ರವರೆಗೆ, ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ನೀಲಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹರ್ ಮೆಜೆಸ್ಟಿಯ ಇಂಡಿಯನ್ ಮೆರೈನ್‌ನ ನೌಕಾ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.

ರಾಯಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ನೇವಿ 
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2, 1934 ರಂದು, ನೌಕಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ರಾಯಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ನೇವಿ (RIN) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯು ಬಾಂಬೆ (ಈಗ ಮುಂಬೈ) ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು 1950 ರವರೆಗೆ ರಾಯಲ್ ನೇವಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಸಹ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. 1950 ರ ನಂತರ ಭಾರತವು ಗಣರಾಜ್ಯವಾದಾಗ, 'ರಾಯಲ್' ಎಂಬ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Explained: ಭಾರತದ INS ವಿಕ್ರಾಂತ್​ ನೋಡಿ ಅಮೆರಿಕಾ, ಚೀನಾಗೆ ನಡುಕ! ಈ ಯುದ್ಧನೌಕೆಯ ಶಕ್ತಿ ಅಸಾಧಾರಣ

ನೌಕಾ ಧ್ವಜದಲ್ಲಿ ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿದ್ದವು ?
2001 ರಲ್ಲಿ ನೌಕಾ ಧ್ವಜವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ರಾಸ್ ಅನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ನೀಲಿ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಬಿಳಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಧ್ವಜವು ಅದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.  ನೌಕಾ ಶಿಖರದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಆಕಾಶ ಹಾಗೂ ಸಾಗರದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 2004 ರಲ್ಲಿ ನೌಕಾ ಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಶಿಖೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಶಿಲುಬೆಯ ಛೇದಕದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನದೊಂದಿಗೆ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ರಾಸ್ ಅನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ 2014 ರಲ್ಲಿ, ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೇ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಕಸ್ಟಮೈಸ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ:  Explained: ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್​, ಮಿನಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್, ಮಂಗಳ ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸ! ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ಉಚಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಆಮಿಷ

ಜನವರಿ 26, 1950 ರಂದು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಲಾಂಛನಕ್ಕಾಗಿ ಆ್ಯಂಕರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವರ್ಣಿಸಲಾದ ನೌಕಾ ಶಿಖರದ ಮುಕುಟವನ್ನು ಅಶೋಕ ಸಿಂಹದಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮುದ್ರ ದೇವರ (ವರುಣ) ಆವಾಹನೆಯಂತೆ ಧ್ಯಯವಾಕ್ಯವಾದ ಸ್ಯಾಮ್ ನೋ ವರುಣಃ ಅಂದರೆ ಓ ವರುಣ ದೇವರೇ ನಮಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಲಾಂಛನದ ಕೆಳಗೆ 'ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆ' ಎಂಬ ಶಾಸನವನ್ನು ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಕಡಲ ಇತಿಹಾಸದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಡಗು: INS ವಿಕ್ರಾಂತ್ 
ನೌಕಾಪಡೆಯ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧನೌಕೆಯನ್ನು ಡಿಸೈನ್ ಬ್ಯುರೋ (WDB) ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಬಂದರುಗಳು, ಹಡಗು ಮತ್ತು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ, ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಅನ್ನು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಂತೆಯೇ ಭಾರತದ ಕಡಲ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಡಗು ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
Published by:Ashwini Prabhu
First published: