ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ: ಲಡಾಖ್​ನಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಉಳಿಸಬೇಕಾ-ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕಾ..?

ಪ್ರಕೃತಿಯ ಔದಾರ್ಯದಿಂದ ಲಡಾಖ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಂದಾಗಿ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಾಗುತ್ತಿರುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಯೋಚಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಲಡಾಖ್‌

ಲಡಾಖ್‌

  • Share this:
ಮಾತೃ ರಾಜ್ಯವಾದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡ 2 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಲಡಾಖ್ ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಹಿಮಾಲಯದ ಪರಿಸರ ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳಿದಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಒತ್ತಡ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಒಂದೆಡೆ ಜನರು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಲೇಹ್‌ - ಲಡಾಖ್‌ಗೆ ಬರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಶಾಂತವಾದ ಪ್ಯಾಂಗಾಂಗ್‌ ತ್ಸೋ ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಜಾಗರೂಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ನಾಲ್ಕು ಚಕ್ರದ ವಾಹನ ಸಿಲುಕಿರುವ ವಿಡಿಯೋ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಲಡಾಖ್‌ನ ಎಲ್ಲ ಸ್ತರಗಳಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಛಾಯೆ ಮತ್ತು ಕೂಗು ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದಿತ್ತು.

ಲಡಾಖ್ ಕೆಲವು ಸುಂದರವಾದ ಎತ್ತರದ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಶಾಂತಿಯುತ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಿ. ಆದರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸಬೇಡಿ ಎಂದು ಲಡಾಖ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯನ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪಕ ಸೋನಂ ವಾಂಗ್ಚೋಕ್ ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

India China Pull Out Troops From Gogra in Ladakh
ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ


ಪ್ರಕೃತಿಯ ಔದಾರ್ಯದಿಂದ ಲಡಾಖ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಚಾರಣಿಗರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಲಡಾಖ್ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಬೈಕ್ ಸವಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ.

ಬುಧವಾರ, ಬಾರ್ಡರ್ ರೋಡ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ (BRO) ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ರಸ್ತೆಯಾದ 19,300 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ಪೂರ್ವ ಲಡಾಖ್‌ನ ಉಮ್ಲಿಂಗ್‌ಲಾ ಪಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಿತು. ಇದು 18,000+ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ಖಾರ್ದುಂಗ್ಲಾ ಪಾಸ್‌ಗೆ ಈ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿತರಾದ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬೈಕ್ ಸವಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ರಸ್ತೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೈಕರ್‌ಗಳನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಯ ಅನೇಕರಲ್ಲಿದೆ. ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಈ ವಿಶಾಲವಾದ ಸುಂದರ ಶೀತ ಮರುಭೂಮಿಗೆ 2.7 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Rashmika Mandanna: ಹಾಟ್​ ಫೋಟೋ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ರಶ್ಮಿಕಾ ಮಂದಣ್ಣ: ಇದರ ಹಿಂದಿದೆ ಒಂದು ಕಾರಣ..!

ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಫ್ಯಾನ್ಸಿ ಎಸ್‌ಯುವಿ ಬಗ್ಗೆ ವೈರಲ್ ಆದ ವಿಡಿಯೋದಂತೆಯೇ ದೂರದ ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ಸವಾರರು ಮರಳು ದಿಬ್ಬಗಳನ್ನು ಕಿಕ್‌ ಮಾಡುವ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಡಿಯೋ ಸಾಕಷ್ಟು ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು.

ಮರಳು ದಿಬ್ಬಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಲಡಾಖ್‌ನ ಮರಳು ದಿಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಿವೆ ಹಾಗೂ ಹಲ್ಲಿಗಳಿವೆ. ಹಲವಾರು ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿವೆ. ಸಮತೋಲನವು ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದ ನಂತರ ಪರಿಸರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ತೊಂದರೆಗೀಡಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಹಿಮ ಚಿರತೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಭಾರತ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ತ್ಸೆವಾಂಗ್ ನಾಮ್‌ಗೈಲ್ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ದುರ್ಬಲವಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕ್‌ ಗೌರವಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಹಲವರು ದೂಷಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಲಡಾಖ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಇದು ನನ್ನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವಿನಂತಿ. ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಜನರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ. ಆದರೂ, ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಲಡಾಖ್‌ ಪತ್ರಕರ್ತ ರಿಂಚೆನ್ ನಾರ್ಬು ಶಕ್ಸ್ಪೋ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಲಡಾಖ್‌ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೇ ಮತ್ತು ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದು, ಹಾಗೂ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಬಂದ್‌ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ವರ್ಷ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಈ ವರ್ಷ, ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ಜನರು ಮನೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಫರಿಹಾ ಯೂಸುಫ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಯೂಸುಫ್ ಲಡಾಖ್ ಪರಿಸರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುಂಪು (LEDeG) ಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದು, ಆಡಳಿತದ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ 'ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು' ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಪುರಸಭೆಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ಎಲ್ಲ ವರ್ಷಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಫಿಲ್ ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಇದು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ, ಆರಂಭವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬದಲಾವಣೆಯು ನಿಧಾನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಲಡಾಖ್ ರಚನೆಯ ಎರಡನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಲಡಾಖ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯು ಇ-ಬಸ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಲೇಹ್ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ಸ್ಕಾರ ಸ್ಪ್ಯಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಸುಸ್ಥಿರ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಆಂದೋಲನ' ನಡೆಸಿತು.

ಈ ಎರಡೂ ಉಪಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಶ್ಲಾಘನೆ ದೊರೆತಿದ್ದರೂ, ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕಗಳಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಕಾಳಜಿ ಮೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ಪ್ರಭಾವ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (EIA) ವರದಿಯನ್ನು ನಾಮ್‌ಗೈಲ್ ಸೂಚಿಸಿದರು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Kareena Kapoor: ಕರೀನಾ ಕಪೂರ್ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೇಗಿತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಜೀವನ? ಗುಟ್ಟು ರಟ್ಟು ಮಾಡಿದ ನಟಿ

ನಾನು ನೋಡಿದ EIA ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ''ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮರಗಳಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದುಎಂದಿದೆ. ಇದು ಇಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ನಾಮ್‌ಗೈಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಪರಿಸರವಾದಿ ಕರ್ಮ ಸೋನಂ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಿತಿಯು ಉತ್ತಮ ಪರಿಸರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಲಡಾಖ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಬೆಟ್ಟ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ ಶಕ್ತಿಹೀನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಐಎಎನ್ಎಸ್‌ಗೆತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ

ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಇದು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ 6 ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಈಗ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೇಡಿಕೆಯವರೆಗೆ ಲಡಾಖ್ ಮತ್ತು ಲಡಾಖಿಗಳು ಬಹಳ ದೂರ ಸಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಳೆಯ ರೇಷ್ಮೆ ಮಾರ್ಗದ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವು ತನ್ನದೇ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹುಡುಕುವ ಸಮಯ ಇದಾಗಿದೆ.
Published by:Anitha E
First published: