• Home
  • »
  • News
  • »
  • explained
  • »
  • Explained: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿವೆಯಾ? ಅವುಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ?

Explained: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿವೆಯಾ? ಅವುಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ?

 ಚಿರತೆ

ಚಿರತೆ

ಪ್ರಾಣಿ ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪಳಗಿಸುವಿಕೆ ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅದೆಷ್ಟೋ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ಬಂದು ಹೋಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಅರೇಬಿಯನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದಿಂದ ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ವಿಶಾಲವಾದ ಕಾಡಿನವರೆಗೆ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಪ್ರಾಣಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ!

ಮುಂದೆ ಓದಿ ...
  • Share this:

ರಾಜರ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ (British administration) ಈ ಪ್ರಾಣಿ (Animal) ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು (Hunting) ಒಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪಳಗಿಸುವಿಕೆ ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ (Destruction of animals) ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅದೆಷ್ಟೋ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ಬಂದು ಹೋಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ (cheetah)  ಪ್ರಮುಖವಾದ್ದದ್ದು. ಅರೇಬಿಯನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದಿಂದ (Arabian Peninsula) ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ವಿಶಾಲವಾದ ಕಾಡಿನವರೆಗೆ (Jungle) ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಪ್ರಾಣಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ.


ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ತರಲು ಕೇಂದ್ರ ಯೋಜನೆ
ಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟು ಸುಮಾರು 75 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಚಿರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸುವ ತನ್ನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ವರ್ಷದ ಆಗಸ್ಟ್ ವೇಳೆಗೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕುನೋ-ಪಾಲ್ಪುರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ತರಲು ಭಾರತ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ ಮೊನ್ನೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.


ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ 10 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ಆವರಣವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಕನಿಷ್ಠ 6 ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 8-10 ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.


ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಗಳು ಹೇಗೆ ನಾಶವಾದವು?
ಚಿರತೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟದಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಶಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತಿವೆ. 1952ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಚೀತಾ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಇಂದು, ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಚಿರತೆ ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇವು ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ.


ಪ್ರಪಂಚದ ಬಹುಪಾಲು ಚಿರತೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಚಿರತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ನಮೀಬಿಯಾದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಚಿರತೆಗಳು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಚಿರತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.


ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಚಿರತೆಗಳ ಬಳಕೆ
ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ, ಬೇಟೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಜಮನೆತನದವರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲದ ಇತರ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಪಳಗಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯನ್ನು, ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದನ್ನು 'ಕೋರ್ಸಿಂಗ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.


ಈ ಪ್ರಾಣಿಯು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ರಾಯಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆರಂಭಿಕ ದಾಖಲೆಯು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ದೊರೆ, ಮೂರನೇ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಬರೆದ ಮಾನಸೋಲ್ಲಾಸದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.


ವನ್ಯಜೀವಿ ತಜ್ಞ ದಿವ್ಯ ಭಾನು ಸಿನ್ಹಾ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, “ಬೇಟೆಗೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಚಿರತೆಗಳ ಬಳಕೆ, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶೇಷವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1556-1605ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್ ಗೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು 9,000 ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿತ್ತೆಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.


ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಹೊಸ ವಿಧಾನ
ಅಕ್ಬರನ ಮುಖ್ಯ ಆಸ್ಥಾನಿಕ ಅಬುಲ್ ಫಜಲ್, ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದನು. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸಲು ಆಳವಾದ ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ಅಗೆದು ಕೆಡ್ಡಾ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವರು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜನರು ಬಿದ್ದು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಮುರಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅಕ್ಬರ್ ಆಸ್ಥಾನಿಕ ಅಬುಲ್ ಫಜಲ್ ಅವರು ಒಳಗೆ ಬಿದ್ದ ನಂತರ ಮುಚ್ಚುವ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಡೋರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ಅಗೆಯುವ ಮೂಲಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.


ಇದನ್ನೂ ಓದಿ:  Explained: ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ತನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ ಏಕೆ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ? ಈ ಅಭಿಯಾನದ ಉದ್ದೇಶ, ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಏನು?


ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಹಾಂಗೀರ್ (1605-1627 ರಿಂದ ಆಳ್ವಿಕೆ) ಇಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಪಾಲಂನ ಪರಗಣದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಯ ಮೂಲಕ 400 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.


ಚಿರತೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. 20ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಯನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಏಕೈಕ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರಯತ್ನಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಹಾಂಗೀರ್ 1613 ರಲ್ಲಿ ತುಜುಕ್-ಇ-ಜಹಂಗಿರಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಚಿರತೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬರುವ ಮುನ್ನ ಇಳಿಮುಖವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.


ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಗಳ ಅಳಿವು
ಬ್ರಿಟಿಷರು ಚಿರತೆಗಳ ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪಳಗಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಅವರು ಹುಲಿಗಳು, ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬೇಟೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಗೋ, ಚಹಾ ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕಾಡುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಾಶ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಮುಂದೆ ಚಿರತೆಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟದ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಅವನತಿಗೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು.


ಬ್ರಿಟೀಷರಿಗೆ ಹುಲಿಗಳು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ "ಕ್ರೀಡಾ" ಬೇಟೆಗಾರರು ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು "ಕ್ರಿಮಿಕೀಟ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು 1871ರಿಂದ ಚಿರತೆಗಳ ಹತ್ಯೆಗೆ ಹಣದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ. ಸಿಂಧ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಯ ಮರಿಯನ್ನು ಕೊಂದವರಿಗೆ 6 ರೂ., ವಯಸ್ಕ ಚಿರತೆ ಕೊಂದವರಿಗೆ 12 ರೂ. ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.


ಪರಿಸರ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮಹೇಶ್ ರಂಗರಾಜನ್ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ ಆಡಳಿತದ ನೀತಿಯು "ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ ಅಳಿವಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೇಟೆಯ ಪ್ರತಿಫಲಗಳು ಚಿರತೆಗಳ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇರುವ ಒಂದೆರೆಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಬದುಕುಳಿಯಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕಾಡು ಚಿರತೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಡು ಚಿರತೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ.


ಚಿರತೆಗಳ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ
ಬ್ರಿಟಿಷರಂತಲ್ಲದೆ, ಭಾರತೀಯ ಗಣ್ಯರು ಮತ್ತು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರರು 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಹಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂದರೆ ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ಮಹಾರಾಜ ಮತ್ತು ಭಾವನಗರದ ಮಹಾರಾಜ.


ದಿವ್ಯ ಭಾನು ಸಿನ್ಹಾ 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 1918-1939ರ ನಡುವೆ ಭಾವನಗರ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಚಿರತೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆಮದುದಾರರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.


ಇದನ್ನೂ ಓದಿ:  Explained: ಶಿಶಿಲದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗ್ತಿದೆ ದೇವರ ಮೀನಿನ ಸಂಖ್ಯೆ! ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದೇ ಹೊಂಚು ಹಾಕುವ ಕಳ್ಳ ಯಾರು ಗೊತ್ತಾ?


ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು, 1896-1919ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾವನಗರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದ ಮಹಾರಾಜ ಭಾವಸಿನ್ಹಾಜಿ II ಅವರು ತಮ್ಮ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ ಕೃಷ್ಣ ಚಂದ್ರ ಸಿನ್ ಅವರನ್ನು ಚೀತಾವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಕೀನ್ಯಾಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಭಾವನಗರ ರಾಜ್ಯವು 32 ಆಮದು ಮಾಡಿದ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.


ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರದ ನಂತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೃಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲಾಯಿತು. 1949-1989ರ ನಡುವೆ, ಸುಮಾರು 7 ಮೃಗಾಲಯಗಳು 25 ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮೂಲತಃ ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದವು. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಪಡೆದಿರಬಹುದು ಎಂದು ದಿವ್ಯ ಭಾನು ಸಿನ್ಹಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.


ಮರುಪರಿಚಯಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಡಳಿಯು 1955ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಸೂಚಿಸಿತು. 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಅವರು ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಇರಾನ್‌ಗೆ ವಿನಂತಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇರಾನ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿಯನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಯೋಜನೆಯು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತಿತು.


ಇಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಚಿರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ (ಅಸಿನೋನಿಕ್ಸ್ ಜುಬಾಟಸ್ ವೆನಾಟಿಕಸ್) ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ (ಅಸಿನೋನಿಕ್ಸ್ ಜುಬಾಟಸ್ ಜುಬಾಟಸ್) ಎಂಬ ಎರಡು ಉಪ-ಜಾತಿಗಳಿವೆ. ಇದು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಚಿರತೆಯ ಪರಿಚಯವು ಭಾರತೀಯ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ದಿವ್ಯ ಭಾನು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.


ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚೀತಾ
2009 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಂಡವು, ಆಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಜೈರಾಮ್ ರಮೇಶ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚೀತಾ ಮರುಪರಿಚಯದ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಹಲವಾರು ತಾಣಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕುನೋ-ಪಾಲ್ಪುರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.


ಆದರೆ, ವನ್ಯಜೀವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿಯು ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ 2010 ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಚಿರತೆಯನ್ನು ಕುನೊ-ಪಾಲ್ಪುರ್‌ಗೆ ಮರುಪರಿಚಯಿಸುವ ಆದೇಶವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಿತು. ಗುಜರಾತಿನ ಗಿರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಿಂಹವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.


ಇದನ್ನೂ ಓದಿ:  Explained: 1G ಯಿಂದ 5G ವರೆಗಿನ ಜಗತ್ತು ಹೇಗಿದೆ ಗೊತ್ತಾ? ಭಾರತದಲ್ಲಿ 6G ಲಾಂಚ್‌ ಯಾವಾಗ?


2020 ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರದ ಮನವಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವಾಗ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ "ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ" ಪರಿಚಯಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಚೀತಾದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಈಗ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮರುಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅನೇಕ ಚಿರತೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Published by:Ashwini Prabhu
First published: