Memorial of Love: ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಾವಿಗಳಿಗೆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಏಕಿರುತ್ತವೆ? ಇವುಗಳ ಹಿಂದಿದೆ ಇಂಟ್ರೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಥೆ

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ನೀರನ್ನು ನೀಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ದಾನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ನೀರು ತರುವುದು, ಬಾವಿ ತೊಳೆಯುವುದು, ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ನಿತ್ಯ ಕಾಯಕವನ್ನಾಗಿಸಿವೆ. ಈ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಾವಿಗಳಿಗೆ ಭಾರೀ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಇರುತ್ತಿದ್ದವು!

ಭಾರತದ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳು

ಭಾರತದ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳು

  • Share this:
ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿ (manifestation of love) ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದಾಗ ಮೊದಲು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವಂತಹದ್ದೇ ಷಾ ಜಹಾನ್ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಮುಮ್ತಾಜ್‌ಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ತಾಜ್‌ಮಹಲ್ (Taj Mahal) ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಬೋಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಸಲ್ ಮತ್ತು ಡೊಬ್ರಾಯ್ಡ್ ಕ್ಯಾಸಲ್‌ನಂತಹ ದುರಂತ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ (Love Story) ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಪ್ರೀತಿ ದ್ಯೋತಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳಿಗೆ ಲೆಕ್ಕವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ತಿಳಿಸಹೊರಟಿರುವುದು ಪತ್ನಿಯರು ತಮ್ಮ ಪತಿಯಂದಿರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೆಟ್ಟಿಲ ಬಾವಿಗಳು (Stepwells), ಪುರಾತನ ನೀರಿನ ಕೊಳಗಳ ಕುರಿತಾಗಿದೆ.

ಅಂದವಾದ ರಚನೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳು
ಬಾವಿ, ಕೊಳಗಳ ಅಂದವಾದ ಕಲಾತ್ಮಕ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಮರೆತುಹೋದ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 5,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆಯ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಿಂದಲೂ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೊಹೆಂಜೋದಾರೋದಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲಾದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುರಾತನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಬಾವಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುತ್ತವೆ ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆವಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಇಂತಹ ನೀರಿನ ಬಾವಿಗಳು ಭಾರತದ ಅರೆ-ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನಂತಹ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ.

ಭಾರತದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದಾಗ, ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಲುಭಾಗದಷ್ಟು ಇಂತಹ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕಾರಣೀಕರ್ತರಾದವರು ರಾಣಿ, ತಾಯಿ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು, ಪ್ರೇಯಸಿ ಅಥವಾ ದೇವತೆಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ
ನೀರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ ಅಂದರೆ ಪೂಜನೀಯವಾದುದು. ತಾಯಿಯ ಸಂತಾನಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಭೂಮಿಯು ಹೆಣ್ತನದೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬರಡು ನೆಲದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಫಲವತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.



ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ನೀರನ್ನು ನೀಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ದಾನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ನೀರು ತರುವುದು, ಬಾವಿ ತೊಳೆಯುವುದು, ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ನಿತ್ಯ ಕಾಯಕವನ್ನಾಗಿಸಿವೆ.

ಇಂತಹ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದೆಯೇ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಂತ್ವಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು, ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಷ್ಟ ಸುಖಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅವರ ಮೇಲೆ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳೇ ಅವರ ಸಾಂತ್ವನ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿದ್ದವು.

ಗುಜರಾತ್‌ನ ಬಾಲಸಮುದ್ರ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿ
ಗುಜರಾತಿನ ಸಬರಕಾಂತ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಲಸಮುದ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇಂತಹ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಐತಿಹ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎದೆಹಾಲು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗದ ತಾಯಿಯು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ತಮ್ಮ ಕುಪ್ಪಸ ಅಥವಾ ಮೇಲಂಗಿಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ನಂತರ ಧರಿಸಿದಾಗ, ನೀರಿನ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಆಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪನ್ನಗೊಂಡು ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು.

ಇಂದು ಅನೇಕ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿ ಅಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ 'ಮಾತಾ' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಮಾತೃ ದೇವತೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಅವತಾರವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ದಾಳಿಕೋರರ ದಾಳಿಗೆ ವಿಧ್ವಂಸಗೊಂಡಿವೆ. ಇನ್ನೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಈ ಸ್ಥಳಗಳು ಹೊಂದಿವೆ.

ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಶಾಸನಗಳು ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಆ ಕಾಲದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಲಾದ ಮಹಿಳಾ ದಾನಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಗೆ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಮೃತರಾದವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ತೋಡುವ ಕ್ರಮ ಕೂಡ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶಾಸನ ಹಾಗೂ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೃತ ಸಂಬಂಧಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅನೇಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಈ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಇಸ್ತಾಪುರ್ತ' (ಒಂದು ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯ ಅಥವಾ ತ್ಯಾಗವು ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳು
ರಾಣಿ ಕಿ ವಾವ್ ಅಥವಾ ರಾಣಿಯ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪಟಾನ್ ಸ್ಮಾರಕವು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಅಡಿಪಾಯ ಎಂದೆನಿಸಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸೋಲಂಕಿ ದೊರೆ ಭೀಮದೇವ 1 (1022-64) ರ ವಿಧವೆ ಪತ್ನಿ ರಾಣಿ ಉದಯಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.

ಮಹೋನ್ನತ ಖಜಾನೆಯೊಂದಿಗೆ ದೇವಾಲಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಈಗಾಗಲೇ ಮುಸ್ಲಿಂ ದಾಳಿಕೋರರಿಂದ ವಿಧ್ವಂಸಗೊಂಡು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಪಟಾನ್ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಯು ಶೋಧಕಾರ್ಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 1304 ರಲ್ಲಿ ಜೈನ ಸನ್ಯಾಸಿ ಮೆರ್ತುಂಗ ರಚಿಸಿದ ಪ್ರಬಂಧ-ಚಿಂತಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 1063 ರಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 20 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.



ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯಿಂದ ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತು. ಮೆಟ್ಟಿಲುಬಾವಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವು ಮಾರು-ಗುರ್ಜರ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದುದು ಎಂದೆನಿಸಿದ್ದು, ಅಪ್ರತಿಮ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಯು ದೇವತೆಗಳು, ಅಪ್ಸರೆಗಳು, ಆಕಾಶ ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರ, ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಯು ಪ್ರಪಂಚದ ಕೆಳಗೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮುಳುಗಿತ್ತು. ಸುದೀರ್ಘ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯು 1986 ರಲ್ಲಿ ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಯ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಿ ಅದನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ಇದನ್ನು 2014 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿತು.

ಅಡಾಲಾಜ್ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿ
ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ 1555 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅಡಾಲಾಜ್ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಯು, ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಜಲಸಂಚಯವಾಗಿದೆ. ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಉಳಿದವುಗಳಿಂದ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ವಘೇಲಾ ರಾಜವಂಶದ ಹಿಂದೂ ನಾಯಕ ರಣವೀರ್ ಸಿಂಗ್, 15 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದಂಡೈ ದೇಶ್ (ಆಧುನಿಕ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 20 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದನು. ಹತ್ತಿರದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಗಾರ ಮಹಮೂದ್ ಬೇಗಡಾ ರಾಣಾನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಣಾ ಹತನಾದನು.

ಅಡಾಲಾಜ್ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿ


ರಾಣಾನ ಪತ್ನಿ ರುಡಾಬಾಯಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವು ಮಹಮೂದ್‌ ಅನ್ನು ರಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಾಂಕುರವಾಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿತು. ಪತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದುಃಖದಲ್ಲಿ, ರಾಣಿಯು ಮದುವೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸಿದಳು. ಈ ಬಾವಿಯನ್ನು ಅತಿಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಮೂದ್ ತನ್ನನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗುವ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ರಾಣಿಗೆ ನೆನಪಿಸಿದನು.

ಮೆಟ್ಟಿಲುಬಾವಿಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ರುಡಾಬಾಯಿ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು. ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿದ ರಾಣಿಯು, ಪತಿಯ ಭಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಾವಿಗೆ ಹಾರುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ರಾಜ ಬೇಗಡನು ಬಾವಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ರುಡಾಬಾಯಿಯ ಆತ್ಮವಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಂದರ್ಶಕನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ ರಾಣಿಯ ಸದ್ಗತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ.

ಬಾಯಿ ಹರಿರ್ ಸುಲ್ತಾನಿ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿ
ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ಉಪನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಬಾಯಿ ಹರಿರ್ ಸುಲ್ತಾನಿ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿ, ಅಥವಾ ದಾದಿ ಹರೀರ್, ಗುಜರಾತ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ದಾದಿ ಬೈ ಹರಿರ್ ಅವರಿಂದ 1485 AD ನಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬಾಯಿ ಹರಿರ್ ಸುಲ್ತಾನಿ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿ


ಪುರುಷರು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ತಂಪನ್ನೀಯಲು 3,29,000 ಮಹಮ್ಮುದಿಗಳನ್ನು (ಗುಜರಾತ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಬೆಳ್ಳಿ ನಾಣ್ಯ) ಬಾವಿಗಾಗಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಾವಿಯ ಸಮೃದ್ಧ ಕೆತ್ತಿನೆಯ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು, ದೇವರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಪೋಲಾ ಮತ್ತು , ಅವುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ನೀರಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿವೆ. ಬಾವಿಯು ಎರಡು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮೊದಲ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಅಮೃತ ಶಿಲೆಯ ಚಪ್ಪಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಮತ್ತು ರಾಜ ಮಹಮೂದ್ನ ಪ್ರಬಲ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಮುಖ್ಯ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಎಂದು ಕೆತ್ತಿರುವ ಬರಹವಿದೆ. ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಯನ್ನು ದಾದಿಯ ಬಾವಿ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಂಶಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿದ್ದ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.
Published by:Ashwini Prabhu
First published: