• Home
  • »
  • News
  • »
  • business
  • »
  • Haldiram & Bikaji: ಹಲ್ದಿರಾಮ್, ಬಿಕಾಜಿ ತಿನಿಸು ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ್ರೆ ಬಾಯಲ್ಲಿ ನೀರೂರುತ್ತೆ! ಈ ಕಂಪನಿ ಕಟ್ಟಿದ ಸಹೋದರರ ಕಥೆಯುೂ ಅಷ್ಟೇ ರೋಚಕ!

Haldiram & Bikaji: ಹಲ್ದಿರಾಮ್, ಬಿಕಾಜಿ ತಿನಿಸು ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ್ರೆ ಬಾಯಲ್ಲಿ ನೀರೂರುತ್ತೆ! ಈ ಕಂಪನಿ ಕಟ್ಟಿದ ಸಹೋದರರ ಕಥೆಯುೂ ಅಷ್ಟೇ ರೋಚಕ!

ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ

ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ

ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಿಂಡಿಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹಲ್ದಿರಾಮ್ಸ್ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಹೋದರರು ಇದೀಗ ದೆಹಲಿ ಹಾಗೂ ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಿಂಡಿ ಬೆಹೆಮೊತ್ ತಯಾರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

  • Share this:

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ನ್ಯಾಕ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಬಿಕಾಜಿ ಸ್ಟಾಕ್ (Bikaji Stock) ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಾದ ನಂತರ ಬಿಕಾಜಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ ಶಿವ ರತನ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ (Shiva Rathan Agarwal) ಸಹೋದರರು ಮುಂದಿನ 18 ತಿಂಗಳುಗಳಿಗೆ ಐಪಿಒ (IPO) ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಅರಿತುಕೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಿಂಡಿಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹಲ್ದಿರಾಮ್ಸ್ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಹೋದರರು ಇದೀಗ ದೆಹಲಿ ಹಾಗೂ ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಿಂಡಿ ಬೆಹೆಮೊತ್ ತಯಾರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾಗ್ಪುರ ಮೂಲದ ಹಲ್ದಿರಾಮ್ ಫುಡ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನ್ನು ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಶಿವ ಕಿಶನ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ಹಲ್ದಿರಾಮ್ ಸ್ನಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರಾದ ಮನೋಹರ್ (Manohar) ಮತ್ತು ಮಧುಸೂದನ್ ಅಗರ್ವಾಲ್  (Madhusudhan Agarwal) ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.


ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಎರಡು ಹಲ್ದಿರಾಮ್ಸ್‌ಗಳಿವೆಯೇ ಎಂಬ ಗೊಂದಲ ನಿಮ್ಮ ಮನದಲ್ಲಿ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜವಾಗಿದೆ. ಬಿಕಾಜಿ ಹಾಗೂ ಹಲ್ದಿರಾಮ್ಸ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಸಹೋದರರೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೂಡ ಉದ್ಭವಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಕುರಿತು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ


ಬಿಕಾನೇರ್, 1919


ಹಲ್ದಿರಾಮ್ ಎಂದು ಮುದ್ದಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ 11 ವರ್ಷದ ಗಂಗಾ ಬಿಶನ್ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಭುಜಿಯಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿ ತಂದೆಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿದನು. ಕಡಲೆ ಅಥವಾ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ತಿಂಡಿಯಾದ ಭುಜಿಯಾ ಬಿಕನೇರ್‌ಗೆ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ಆದರೆ ಗಂಗಾ ಬಿಶನ್ ಹರೆಯದಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನದೇ ಆದ ತಿಂಡಿ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಇರಾದೆ ಹೊಂದಿದ್ದನು ಹಾಗಾಗಿ ಹೆಸರು ಕಾಳಿನಿಂದ ತೆಳುವಾದ ಭುಜಿಯಾ ತಯಾರಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಗಂಗಾ ಬಿಶನ್ ಎರಡು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು ಹಾಗೂ 2022 ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 9,000 ಕೋಟಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ.


ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಆ ರೈತರು ಕೂಡಲೇ ಹಣ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ರೆ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ! ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ


ಗಂಗಾ ಬಿಶನ್‌ರ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳು ಮೂಲಚಂದ್, ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ರಾಮೇಶ್ವರಲಾಲ್ ಅಂತೆಯೇ ಮೂಲಚಂದ್‌ರ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳು ಜೊತೆಗೆ ಮಗಳು ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸುಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.


ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ: 1950 ರ ಕಾಲ


ಗಂಗಾ ಬಿಶನ್ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ರಾಮೇಶ್ವರಲಾಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಲ್ದಿರಾಮ್ ಭುಜಿವಾಲಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಗಂಗಾ ಬಿಶೆನ್ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮೊಮ್ಮಗ ಶಿವ ಕಿಶನ್ ಕೂಡ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.


1960 - 1990 ರ ನಡುವೆ ತ್ವರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ


ಗಂಗಾ ಬಿಶನ್ 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ರಾಮೇಶ್ವರಲಾಲ್ ಮತ್ತು ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ್‌ಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಿಕಾನೇರ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು. ನಂತರದವರು "ಹಲ್ದಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಸನ್ಸ್" ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು, ಆದರೆ ಅವರ ತಂದೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ಮಕ್ಕಳು ವಿಫಲರಾದರು.


ರಾಮೇಶ್ವರಲಾಲ್ ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಮೂಲಚಂದ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಂಡರು, ಆ ಮೂಲಕ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ಬಿಕಾನೇರ್‌ನಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು. 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಶಿವ ಕಿಶನ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಸರಸ್ವತಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು - ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಅವರು ನಾಗಪುರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.


ಮೂಲಚಂದ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಪುತ್ರರಾದ ಮನೋಹರಲಾಲ್ ಮತ್ತು ಮಧುಸೂದನ್ 1984 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ನವದೆಹಲಿಗೆ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದರು. ಈ ಕ್ರಮವು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಮೂಲ್‌ಚಂದ್ ಅವರ ಮಗ ಶಿವ ರತನ್, ಬಿಕಾನೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬಿಕಾಜಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು.


ಕುಟುಂಬ ಕಲಹ


ಪ್ರಭುಜಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಪ್ರಭು ಅವರು 1990 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ "ಹಲ್ದಿರಾಮ್ ಭುಜಿವಾಲಾ" ಎಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಟುವಾದ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು.




ಈ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದ ನಡುವೆಯೇ ದೆಹಲಿ ವ್ಯವಹಾರವು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು "ಹಲ್ದಿರಾಮ್ಸ್" ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಘಟಕವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ "ಹಲ್ದಿರಾಮ್ಸ್" ಅನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದಾಗ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹೋರಾಟವು 2010 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಹರಿಸಲಾಯಿತು.


ಪ್ರಸ್ತುತ ಘಟಕಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ


ದೆಹಲಿ ಘಟಕ: ಮನೋಹರಲಾಲ್ ಮತ್ತು ಮಧುಸೂದನ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ


ನಾಗ್ಪುರ ಘಟಕ: ಶಿವ ಕಿಶನ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ


ಬಿಕಾನೇರ್ ಘಟಕ: ಶಿವ ರತನ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ


ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಘಟಕ: ರಾಮೇಶ್ವರಲಾಲ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಪ್ರಭು ಅಗರ್ವಾಲ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ


ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿಯು 5,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಆದಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಘಟಕವಾಗಿದೆ, ನಾಗ್ಪುರ (ರೂ. 4,000 ಕೋಟಿ) ಮತ್ತು ಬಿಕಾನೇರ್ (ರೂ. 1,600 ಕೋಟಿ) ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

First published: