Damaged Note Exchange: ನೋಟು ಹರಿದಿದೆಯೇ? ಕೊಳಕಾಗಿದೆಯೇ? ಹೀಗೆ ಎಕ್ಸ್​ಚೇಂಜ್ ಮಾಡಿ

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು 20 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ 5,000 ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ವಹಿವಾಟು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನನಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ನೋಟು ಹರಿದ ನೋಟು ವಿನಿಮಯದ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಹರಿದ ನೋಟು

ಹರಿದ ನೋಟು

  • Share this:
    ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಹರಿದ ನೋಟುಗಳಿವೆಯೇ? ಮಣ್ಣು ತಗುಲಿ ಕೊಳಕಾದ ನೋಟಿದೆಯೇ? ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಟೇಪ್ ಅಂಟಿಸಿದ ಮಸುಕು ಮಸುಕಾದ ನೋಟೂ (Mutilated Notes) ಇದೆಯೇ? ಮಾರ್ಕೆಟ್, ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲೂ ನೋಟನ್ನು ಯಾರೂ ತಕೊಳ್ತಾ ಇಲ್ವಾ? ಹೇಗೋ ನನ್ನ ಕೈಗೆ ಬಂದ ನೋಟನ್ನು (Currency Note) ಹೇಗಪ್ಪಾ ಚಲಾವಣೆ ಮಾಡೋದು ಎಂದು ತಲೆಬಿಸಿ ಮಾಡ್ಕೊಂಡಿದ್ದೀರಾ? ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿ ನಿಮ್ಮ ತಲೆಬಿಸಿಯನ್ನು. ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ ಹರಿದ ಅಥವಾ ಕೊಳಕಾದ ನೋಟನ್ನೂ ಚಲಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಸ್ವತಃ ಈಕುರಿತು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ. ಅದು ಹೇಗೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಮುಂದೆ ಓದಿ.

    ಇಂತಹ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್​ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಆರ್​ಬಿಐ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟು ವಿನಿಮಯವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರ್‌ಬಿಐ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಅಂತಹ ನೊಟುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಲು ಇರುವ ನಿಯಮಗಳೇನು?

    ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಷರತ್ತುಗಳಿವೆ.

    ನೋಟು ಎಷ್ಟು ಹಾನಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅದರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು 20 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ 5,000 ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ವಹಿವಾಟು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಮಣ್ಣಾದ, ಕೊಳಕಾದ ನೋಟುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಕತ್ತರಿಸಿದ ನೋಟಗಳು
    ಇಂತಹ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಎರಡು ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೋಟುಗಳು, ಅಂದರೆ ರೂ.10 ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ತುಂಡುಗಳಲ್ಲಿರುವ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಈ    ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಶಾಖೆ ಅಥವಾ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಯಾವುದೇ ಕಚೇರಿಯ ಕೌಂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ

    ವಿರೂಪಗೊಂಡ ನೋಟುಗಳು
    ತುಣುಕು ತುಣುಕಾಗಿ ಕಟ್ ಆಗಿರುವ ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯ ಭಾಗಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗಿರುವ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸಹ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಭಾಗಗಳೆಂದರೆ ವಿತರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ, ಖಾತರಿ, ಭರವಸೆ ಷರತ್ತು, ಸಹಿ, ಅಶೋಕ ಸ್ತಂಭದ ಲಾಂಛನ/ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಮಾರ್ಕ್.  

    ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Free Laptop Scheme: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೇ, ನಿಮಗೂ ಫ್ರೀ ಲ್ಯಾಪ್​ಟಾಪ್ ಸಿಗುತ್ತಾ? ಚೆಕ್ ಮಾಡಿ

    ಆದರೂ ಈ ನೋಟುಗಳ ಮರುಪಾವತಿ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು RBI ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡದೆಯೇ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಯಾವುದೇ ಕರೆನ್ಸಿ ಶಾಖೆ ಅಥವಾ ಆರ್‌ಬಿಐನ ಯಾವುದೇ ಇಶ್ಯೂ ಆಫೀಸ್‌ನ ಕೌಂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

    ವಿನಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
    ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ, ವಿರೂಪಗೊಂಡ ನೋಟುಗಳ ವಿನಿಮಯ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು TLR (ಟ್ರಿಪಲ್ ಲಾಕ್ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್) ಕವರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ವಿಚಾರಣೆ ಕೌಂಟರ್‌ನಿಂದ TLR ಕವರ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

    ಕವರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಕಾಲಂಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ ಹೆಸರು, ವಿಳಾಸ, ಠೇವಣಿ ಮಾಡಿದ ನೋಟುಗಳ ಮುಖಬೆಲೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕವರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಟ್ರಿಪಲ್ ಲಾಕ್ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್ ಎಂಬ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಿ. ಈ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಪ್ರತಿ ಸಂಚಿಕೆ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಚಾರಣೆ ಕೌಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Mango Rate: ಒಂದು ಕೆಜಿ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿಗೆ 2.70 ಲಕ್ಷ! ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತೆ ಈ ಮಾವು?

    ಮ್ಯುಟಿಲೇಟೆಡ್ ನೋಟುಗಳ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ವಿನಿಮಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಅಥವಾ ಪೇ ಆರ್ಡರ್ ಮೂಲಕ ರವಾನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಕೃತ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ RBI ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿತ/ವಿಮೆ ಮಾಡಿದ ಪೋಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.

    ಅತಿಯಾಗಿ ಮಣ್ಣಾದ,  ಅತಿಯಾಗಿ ಸುಟ್ಟ ನೋಟುಗಳು
    ಅತಿಯಾಗಿ ಮಣ್ಣಾಗಿರುವ, ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿರುವ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮರು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಆರ್‌ಬಿಐನ ಇಶ್ಯೂ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
    Published by:guruganesh bhat
    First published: