Agritourism: ರೈತರ ಬಾಳು ಬೆಳಗಿದ ಕೃಷಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪಿತಾಮಹ ಇವರೇ..! ಇವ್ರ ಪ್ಲ್ಯಾನ್‌ಗೆ ಹಾಟ್ಸ್‌ಆಫ್​

ತಾಜಾ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಮತ್ತು ರೈತನು ತನ್ನ ಮನೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪಾಂಡುರಂಗ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಪಾಂಡುರಂಗ

ಪಾಂಡುರಂಗ

  • Share this:
ಭಾರತ(India) ಅಂದ್ರೆ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ; ಭಾರತದ ಜನ ತನ್ನ 7 ಲಕ್ಷ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ರೈತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 100 ಮಿಲಿಯನ್‌ನಿಂದ 150 ಮಿಲಿಯನ್ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಂಧೀಜಿ(Mahatma Gandhi) ಅಂದು ಹೇಳಿದ್ದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ..! ಮುಂಗಾರು, ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು(Government Policies) ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಬಾಹ್ಯ ಅಂಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ರೈತರು (Farming) ಹೇಗೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಆದಾಯ ಪೂರೈಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ರೈತನ ಮಗ
ಆದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವೆಂಬಂತೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಾರಾಮತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಾಂಗವಿಯ ರೈತನ ಮಗ 52 ವರ್ಷದ ಪಾಂಡುರಂಗ ತಾವರೆ ಕೃಷಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಕಳೆದ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ (ಕೋವಿಡ್ ಪೂರ್ವ) 628 ರೈತರಿಗೆ 58 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಗಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ದಿ ಬೆಟರ್‌ ಇಂಡಿಯಾಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ದಿ ಬೆಟರ್ ಇಂಡಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, “ನಾನು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದೇನೆ, ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಹೋದೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವ ಮೊದಲು ಸುಮಾರು 20 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ’’ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗೆ ಮರಳುವುದು ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಕನಸನ್ನು ನನಸಾಗಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ನಾನು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆಗ ನನ್ನ ಅಂಕಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅವಧಿಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಿರುವ ನಾನು ಎರಡನ್ನೂ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಪಾಂಡುರಂಗ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅವರನ್ನು ‘ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಪಿತಾಮಹ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Flower: ಬರದ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ರೈತನ ಬಾಳನ್ನ ಬಂಗಾರವಾಗಿಸಿದ ಚೆಂಡು ಹೂವಿನ ಬೆಳೆ

ಕೃಷಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರಿಂದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು. ಇನ್ನು, “ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ವೈಶಾಲಿ ತಾವರೆ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬರುವುದು ಮತ್ತು ಮೊದಲಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ಕ್ರಮವಲ್ಲ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಕಳೆದ 19 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ನನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಬೆಂಬಲಿಗ ಮತ್ತು ಚಿಯರ್‌ ಲೀಡರ್ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ, ”ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವೈಶಾಲಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದಾಗ ಪಾಂಡುರಂಗ 470 ರೂಪಾಯಿ ಸಂಬಳವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ,"ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದು ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದು. ನಾನು ಉತ್ತಮ ಸಂಬಳದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಕೃಷಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ ನನಗೆ 32 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಅಗ್ರಿ ಟೂರಿಸಂ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್
ಕೃಷಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ. ಪಾಂಡುರಂಗ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಂಡರು ಮತ್ತು 2002ರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗೆ ತೆರಳಿದರು.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು, ಪಾಂಡುರಂಗ 2003 ಅನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.2005ರಲ್ಲಿ, ಅಗ್ರಿ ಟೂರಿಸಂ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ (ATDC) ಅನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ನಾನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ರೈತರು ಮತ್ತು ಈ ಜೀವನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಸೈನ್ ಅಪ್ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಇದು ತುಂಬಾ ಹೊಸದು ಎಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮದ ಹಿಂದಿನ ಕಲ್ಪನೆಯು ನಗರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವರು ರೈತರ ಜೀವನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ತೋಟದಿಂದ ತಾಜಾ ಉತ್ಪನ್ನವೂ ಖರೀದಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ರೈತರ ಆದಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಪಾಂಡುರಂಗ.

600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರ ಸಬಲೀಕರಣ
ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕುಟುಂಬದ ಕೃಷಿ ಅನುಭವದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಪಾಂಡುರಂಗ, “ನನ್ನ ತಾತ ಬಾಬುರಾವ್ ತಾವಡೆ 13 ಎಕರೆ ಜಮೀನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಆರು ಮಕ್ಕಳು. ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಹಣ ನೀಡಿದರೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವೆಚ್ಚವು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಖರ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಆದಾಯವು ನನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ನನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಯಾರೂ ಕೃಷಿಗೆ ಮುಂದಾಗದಿರಲು ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು’’ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದ ಆರಂಭಿಕ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವು 6 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಯಷ್ಟು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಪಾಂಡುರಂಗ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಇದು ಅವರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೆಲಸದಿಂದ ಬಂದ ಉಳಿತಾಯದ ಹಣವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಪ್ರಾರಂಭದ ನಂತರದ ಮೊದಲ ವರ್ಷ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬರಲಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಮೊದಲ ಗ್ರಾಹಕ
ನಾನು ಬಹಳಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣವನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರೂ, ಮೊದಲ 15 ದಿನಗಳವರೆಗೆ, ನಾವು ಶೂನ್ಯ ಕರೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಕೆಲವು ಕಠಿಣ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಯುವಿಕೆಯ ನಂತರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005ರಲ್ಲಿ ನಾವು ನಮ್ಮ ಮೊದಲ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡೆವು. ಆ ಅನುಭವ ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ನಂತರದ 3 ತಿಂಗಳು ಅಂದರೆ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ವಿರಾಮ ಮುಂದುವರಿಯಿತು ಎಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, "ಪುಣೆ ಮೂಲದ 4,000 ಸದಸ್ಯರ ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪು ಜನವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ.ಮುಂದಿನ 18 ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಉದ್ಯಮವು ಸುಮಾರು 13,000 ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿತು ಎಂದು ಪಾಂಡುರಂಗ ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

6 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಪಾಂಡುರಂಗ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಭೋರ್ ತಾಲೂಕಿನ ನಸ್ರಾಪುರದ ರೈತ ಕೃಷ್ಣ ಪಡತಾರೆ “ನಾವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ರೀತಿಯ ಹಣದುಬ್ಬರದಿಂದ, ನಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ಆದಾಯದಿಂದ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ATDC ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಾವು ನಮ್ಮ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಜಾಹೀರಾತಿನಂತೆ ಧ್ವನಿಸದೆ, ಕೃಷಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ನನಗೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಲೇಬೇಕು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ಫಾರ್ಮ್‌ಗೆ ಬಂದು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಂದಲೂ ನಾನು ಕಲಿಯುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಯಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು ತುಂಬಾ ಇದೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಕೃಷ್ಣ.

ಕೃಷಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೀಗಿದೆ..
ರೈತರಂತೆ ಇರಿ, ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿ, ಗಾಳಿಪಟಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿ, ಅಧಿಕೃತ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ, ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವನ್ನು ಆನಂದಿಸಿ, ತಾಜಾ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಮತ್ತು ರೈತನು ತನ್ನ ಮನೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪಾಂಡುರಂಗ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Ropeway: ರೋಪ್ ವೇ ಉಳಿಸಿದ ಕೃಷಿಕನ ಶ್ರಮ, ಹೇಗಂತೀರಾ‌ ಈ ಸ್ಟೋರಿ ನೋಡಿ...

ಒಂದು ದಿನದ ಈ ಜೀವನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ನಿಮಗೆ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ 1,000 ರೂ. ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಉಪಾಹಾರ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ಚಹಾದಂತಹ 2 ಪ್ರಮುಖ ಊಟಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಊಟವೂ ಸೇರಿ 1500 ರೂ. ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ, ಪಾಂಡುರಂಗ ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನೀತಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಾಂಡುರಂಗ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ನೀತಿಯು ಶಾಲೆಗಳು 5 ರಿಂದ 10 ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಒಂದು ಕಡ್ಡಾಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಸಮಯವನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ
ನಿಮಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನವರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗುವಂತಹದನ್ನು ಮಾಡಿ ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಪಾಂಡುರಂಗ ತನಗೆ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಇತರ 600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರಿಗೆ ಜೀವನವನ್ನು ಅಪಾರವಾಗಿ ಆರಾಮದಾಯಕ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ನಾವು ನಡೆಸುವ ಪ್ರವಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ನಾವು ಕೋವಿಡ್ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ 50 ಕೋಟಿ ರೂ. ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಮೊತ್ತವು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ 600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ, ”ಎಂದು ಪಾಂಡುರಂಗ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಈಗ ಕೃಷಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
Published by:vanithasanjevani vanithasanjevani
First published: